Тарих бұл тек өткен күндердің тізбегі ғана емес, ол адамзат баласының жеңістері мен жеңілістерінен өрілген ұлы сабақ. Кейде бір ғана жаңсақ басылған қадам, паңдыққа толы шешім немесе ашумен айтылған сөз тұтас империялардың күлін көкке ұшырып, өркениеттердің бағытын мүлдем басқа арнаға бұрып жібереді. Біз «тарихтың қателігі» деп атаған бұл оқиғалардың артында мыңдаған адамның тағдыры, жоғалған қазыналар мен қираған өркениеттер тұр. Әрине, тарихтың қателігін айтып тауысу мүмкін емес, Алайды, әлі күнге дейін адамзат ауызынан түспейтін оқиғаларды уақыт безбеніне салып, адамзат жадында «әттеген-ай» дегізген ең ірі бес стратегиялық қателікке тоқталамыз.