Бұрынғы Темір уезіне қарасты айтулы өзендер Жем мен Темірдің бойын, одан әрі кәрі Мұғалжар тауларының маңын ертеден қазақ жұрты мекен еткен. Тарихтың сан қилы кезеңінде ел үшін еңіреп туған ерлер мен аузы дуалы билер, талайға арқа сүйеу болған мыңды айдаған байлар өткен қасиетті топырақ. Сол топырақтың соңғы жүз жылдағы көргенін бүгінде ауызша деректер мен архив құжаттарына сүйеніп қана сөйлетуге қауқарымыз жетіп отыр. Өйткені кеңестік биліктің орнауымен қитұрқы әрекеттер орын алып, жер-жерде үкімет жауларымен күрес басталып, талайлар басымен қайғы болды. 1917 жылғы революцияға дейін қамшы ұстап, талай топта билік айтып, бір рулы елге ие болғандарды ауыздықтап, жалған айыптар жауып, елден аластатуға күш салды. Сондай іргелі әулетке айналып, тамыры тереңге кеткен Құдайберген әулеті де бұл науқанның құрығынан құтылмады.