Бұл мақала әдебиеттанушы, алаштанушы жас ғалым Заңғар Кәрімханмен болған сұхбатқа сүйене отырып жазылды. Сонымен қатар Құнанбай Өскенбайұлы туралы зерттеулер мен ашық дереккөздердегі мәліметтер пайдаланылды. XIX ғасырдағы қазақ қоғамындағы ең күрделі, қайшылықты әрі ықпалды тұлғалардың бірі болған Құнанбай болмысы осы материалда тарихи контекстпен бірге талданады.