Мақалада XIX ғасырдың екінші жартысы – XX ғасырдың басындағы Аягөз өңіріндегі исламдық білім беру жүйесінің қалыптасуы мен оның қазақ жаңашыл мектептерінің дамуына ықпалы Кіндікті медресесінің тарихы негізінде қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – Серікбай қажының ағартушылық қызметін, оның бастамасымен ашылған Кіндікті мешіті мен медресесінің өңірдің білім беру тарихындағы орнын жаңа деректер арқылы айқындау. Зерттеу барысында тарихи-салыстырмалы, тарихи-генетикалық, микротарихи және деректанулық әдістер қолданылып, архивтік құжаттар, эпиграфикалық ескерткіштер, ауызша тарихи деректер мен далалық зерттеу материалдары кешенді түрде талданды. Зерттеу нәтижесінде Серікбай қажының 1870 жылы Кіндікті қыстауында мешіт пен медресе ашып, Бұхарадан мударис Ғалиақпар Мұхаметжанұлын шақырғаны, ал медреседе қалыптасқан білім беру дәстүрінің Әбдірахман қари мен оның шәкірттері арқылы жалғасып, Әбілғазы Иманбекұлының Сергиопольде тұңғыш қазақ мектебін ашуына негіз болғаны анықталды. Зерттеу Кіндікті медресесінің дәстүрлі исламдық білім беру мен қазақ жаңашыл мектептері арасындағы тарихи сабақтастықты қамтамасыз еткен өңірлік ағартушылық орталық болғанын дәлелдейді. Ғылыми жаңалығы – Серікбай қажының қызметіне қатысты бұрын ғылыми айналымға енбеген архивтік, эпиграфикалық және далалық материалдардың алғаш рет кешенді түрде ғылыми айналымға енгізілуінде.
Басқа
